De Boston Consulting Group (BCG) heeft deze vraag voorgelegd aan circa 500 CEO’s van ondernemingen met een omzet vanaf 100 miljoen dollar. De uitkomsten, gecombineerd met aanvullende data, zijn weergegeven in de CEO Insomnia Index die deze maand is gepubliceerd.
De index brengt in kaart welke factoren bijdragen aan stress, hoe CEO’s hun situatie beoordelen en in hoeverre deze percepties samenhangen met factoren die invloed hebben op de positie van de CEO.
Onderstaand een weergave van de belangrijkste bevindingen uit het rapport.
Structureel hoge stress en een sterke focus op de korte termijn
De CEO Insomnia Index laat zien dat stress een fundamenteel onderdeel is van de rol. Meer dan 70%van de CEO’s rapporteert stressniveaus die als klinisch hoog worden aangemerkt. Daarnaast geeft 57% van de CEO’s aan dat korte termijn vraagstukken een onevenredig groot deel van hun tijd innemen.
Bronnen van druk voor de rol van CEO
De belangrijkste stressfactoren liggen in de kern van de rol van CEO. Het realiseren van groeidoelstellingen, het beheersen van kosten en het voldoen aan verwachtingen van de board vormen de belangrijkste bronnen van druk. Daarnaast spelen de tevredenheid van medewerkers, geopolitieke en handelsrisico’s, de kwaliteit van het senior leadership team, reputatie, het realiseren van waarde uit AI-investeringen, het eigen leiderschap, het bouwen van een nalatenschap en aandeelhoudersactivisme een rol.
Deze druk wordt verder versterkt door de context waarin CEO’s opereren. Ruim 60% verwacht dat de operationele omstandigheden uitdagend of buitengewoon uitdagend zullen zijn. Tegelijkertijd geeft een derde van de CEO’s aan dat zij meer te bewijzen hebben aan hun board dan zes maanden eerder.
Druk vanuit de stakeholders
De druk komt in belangrijke mate voort uit directe stakeholders. De board of directors, medewerkers en het senior leadership team vormen de belangrijkste bronnen van stress. Hoewel 89% van de CEO’s sterke relaties met hun board rapporteert en 94% spreekt van volledige of algemene alignment, blijft de board de grootste bron van stress. CEO’s met misalignment rapporteren bovendien aanzienlijk hogere stressniveaus dan CEO’s die volledig aligned zijn.
Voor CEO’s van de grootste bedrijven verschuift het zwaartepunt deels naar het senior leadership team, dat in die context de grootste bron van druk vormt.
Spanningen en veranderingen van het leadership team
De interne organisatie speelt een belangrijke rol in de ervaren druk. Meer dan de helft van de CEO’s verwacht in de komende zes maanden wijzigingen door te voeren in het senior leadership team. Binnen de C-suite wordt de CFO het vaakst gezien als grootste risico voor de positie van de CEO, gevolgd door de COO.
Onderbelichte risico’s
Naast de directe stressfactoren zijn er factoren die relatief weinig aandacht krijgen, maar wel samenhangen met relevante uitkomsten. AI wordt niet genoemd als een van de belangrijkste stressfactoren en staat lager in de rangorde. Tegelijkertijd geeft 84% van de CEO’s aan zich eerder energiek dan gestrest te voelen door innovatie en voelt een meerderheid zich verantwoordelijk voor AI-beslissingen.
Aandeelhoudersactivisme staat onderaan de lijst van stressfactoren, terwijl het volgens het model de kans op CEO-vertrek met 24% verhoogt wanneer een organisatie hiermee te maken krijgt.
Ook medewerkerstevredenheid krijgt relatief weinig aandacht. Minder dan de helft van de CEO’s geeft aan zich zorgen te maken over toenemende ontevredenheid onder medewerkers, terwijl een daling in de netto instroom van medewerkers samenhangt met een hogere kans op CEO-vertrek.
Beperkte zichtbaarheid op risico’s
Het rapport geeft aan dat bepaalde risico’s zich buiten het directe zicht van de CEO ontwikkelen. Medewerkerstevredenheid wordt expliciet genoemd als een aspect dat zich vaak ver van de CEO ontwikkelt en moeilijk direct waarneembaar is. Daarnaast wordt gesteld dat informatie, naarmate deze door de organisatie beweegt, vaak wordt gefilterd. Hierdoor ontstaat een onvolledig beeld van de situatie.
Emotionele belasting en isolatie van de CEO
Naast de inhoudelijke druk ervaren CEO’s een aanzienlijke emotionele belasting. De gemiddelde score voor emotionele uitputting ligt op 58,6, met een mediane score van 61 op een schaal van 0 tot 100. Aanhoudende stress kan leiden tot een vernauwd perspectief, minder cognitieve flexibiliteit en verhoogde risicomijding of juist impulsiviteit. Daarnaast duurt het langer voordat CEO’s herstellen van periodes van intensieve stress naarmate de belasting toeneemt. De rol gaat daarnaast gepaard met gevoelens van isolatie. CEO’s geven aan dat zij de zwaarste problemen binnen de organisatie moeten oplossen, verwachtingen van verschillende stakeholders moeten managen en minder ruimte hebben om ideeën vrij te bespreken.
Ideeën worden minder vaak hardop verkend, omdat deze snel als besluit of richting worden geïnterpreteerd.
Onzekerheid over nalatenschap
Hoewel 72% van de CEO’s aangeeft vertrouwen te hebben dat hun huidige beslissingen bijdragen aan een positieve nalatenschap, geeft een substantieel deel aan hierover onzeker te zijn. Het rapport stelt dat de complexiteit van het bouwen van een nalatenschap is toegenomen, mede doordat verwachtingen rondom maatschappelijke en organisatorische thema’s minder eenduidig zijn geworden.
